LEVEN MET HET HIERNAMAALS OP JE HIELEN

Ze is pas 56 en sinds ze vorig jaar mei te horen kreeg dat ze nog hooguit een jaar heeft, kijkt ze de dood in de ogen. Een geschiedenis van seksueel misbruik en mishandeling. Ze heeft een leven geleefd. En nu zit ze triomfantelijk tegenover me, de armen over elkaar, op het hoog-laag-bed in de kleine woonkamer.

Ze moet oppassen met haar energie. Als ze met de hond het de dijk op wil om over de zee uit te kijken, moet ze goed nadenken over wat haar later die dag nog te wachten staat. Dan moet ze soms energie sparen als een topsporter die zich opmaakt voor de finale later die dag.

Ze lacht veel en vaak. Een smile van oor tot oor. Daar achter zit een wereld. Haar wereld met een vracht aan emotie. Het kan zo maar zijn dat ze naar haar eigen uitvaartmuziek luistert en haar man buiten ziet scharrelen. Het is zo’n moment waarop de tranen stromen. Dan is er plotseling intens verdriet over wat er straks niet meer is.

Ze vertelt stoer dat ze uitkijkt naar de dood in de vaste overtuiging dat er ‘’iets’’ is na haar overlijden. ‘’Het bestaat niet dat het ineens klaar is,’’ zegt ze. Haar man en dochter, die meeluisteren, kijken haar met grote ogen aan. Ze is veel verder in haar proces dan haar omgeving aan kan. ‘’Als je geboren wordt, weet je dat je doodgaat. Ik heb alleen domme pech,’’ klinkt het nuchter.

Ik stel haar vragen, ‘’grote’’ vragen soms over levenskwesties en ze antwoordt gemakkelijk. Manlief duikt dan even weg in zijn verdriet. Hij - negen jaar jonger dan zij - heeft het er taai mee. En zij maakt zich zorgen over hem ‘’als ik er straks niet meer ben.’’ Want hij kan water aan de kook brengen en een pizza opwarmen, maar daarmee is het wel gezegd. Tot op de dag van vandaag zorgt ze voor hem.

Ze zorgt. Ook al heeft ze minder energie en meer pijn. Maar klagen past niet in haar straatje, ook al heeft ze een medisch dossier van encyclopedische omvang. Misschien is het al wel een wonder dat ze er nog is.

‘’Dat was wat gisteren,’’ appt ze me een dag na ons gesprek. Vervolgens stuurt ze me - compleet met foto’s en gemonteerde filmpjes - de contouren van haar uitvaart. ‘’Kijk maar of je het wat vindt.’’

Het leven heeft - ondanks alle goedlachsheid en opgewektheid - sporen in haar bestaan achtergelaten. Immers, ze is ‘’niet goed met iedereen.’’ Er zijn mensen, dichtbij, die ze niet hoeft te zien, die ze niet spreekt en met wie het nooit meer goed komt. Daar is ze hard in. Maar dat harde zit vooral aan de buitenkant. Van binnen is het anders.

Feit is dat ze wel een ‘’laagje’’ heeft. Als ze weer in het duivenlokaal komt en de mannen daar knuffelen haar, dan wordt ze ongemakkelijk. Dat heeft ze nooit geleerd. Lijfsbehoud, daar ging het om, ook toen ze als jonge tiener al thuis de deur definitief achter zich dichttrok. En als haar kinderen haar knuffelen slaat ze haar armen maar om hen heen, omdat ze niet goed weet wat ze anders moet.

Ze vult haar dagen met de gewone dingen. Daarin spelen haar duiven tijdens het seizoen een belangrijke rol. Ooit won ze een nationale vlucht, ze werd gezien, ze genoot, ze kreeg waardering. Ze teert er nóg op en liefst zou ze nog eens zo’n vlucht winnen. Eerst winnen en dan sterven. Zo zit het in haar hoofd.

Tussendoor geniet ze van de goede momenten met een sigaretje en een flesje bier. Dorpsgenoten groeten haar, vragen hoe het is, bezorgen een bloemetje. ‘’Ik word op handen gedragen door het dorp, daar schaam ik me weleens voor,’’ zegt ze.

Ze is er ook vast van overtuigd haar stem uit te brengen bij de gemeenteraadsverkiezingen. ‘’Ja natuurlijk, waarom zou ik niet stemmen?’’

- ‘’Omdat je stemt bedoeld is voor een toekomst die je niet meer meemaakt.’’

‘’Maar alle generaties vóór mij hebben toch ook gestemd? Ik stem ook voor hem (wijzend op manlief). Dus ik mag twee stemmen uitbrengen.’’

‘’Blessed are those who plant trees under whose shade they will never sit’’, denk ik.

‘’Gezegend zijn zij die bomen planten terwijl ze weten dat ze nooit in de schaduw ervan zullen zitten.’’

Binnenkort vliegen de duiven weer. Het is nog geen tijd om te gaan.

(publicatie met instemming van betrokkene)