VOOR ALTIJD ARON VALUR GUDMUNDSSON

(Toespraak tijdens de herdenkingsbijeenkomst Concerto in Memoriam op 12 juni 2026 in Middelburg)

De geschiedenis die ik jullie ga vertellen speelt ver van hier én is toch heel dichtbij omdat het over ons allemaal gaat. Want dit verhaal gaat over herdenken, over liefde, over nooit vergeten, over hoe je met verlies kunt omgaan…

• Het gaat over Aron Valur Gudmundsson, wat zou er van hem geworden zijn?

Op het idyllische kerkhof naast het Hvalsneskirkja op het schiereiland Reykjanes op IJsland spreekt de wind. En de vogels. In de verte het blauw en het geruis van de Atlantische Oceaan. Het gras is - met zorg - vers gemaaid en doet on-IJslands aan. De rust streelt de ziel. Het is zacht.

• Aron Valur Gudmundsson, is vlakbij maar dat weten we nog niet....

De man van het museum zo’n vijftien kilometer verderop was er duidelijk over geweest. Daar moesten jullie maar eens naartoe. Waarom? Die vraag behoeft geen antwoord als je de weg gewezen wordt. Dan heeft het zo moeten zijn. We rijden voorzichtig naar het kerkje. Tientallen vogels zitten op het asfalt dat door de zon wordt opgewarmd. Het is veertien graden. Het lijkt haast zomers op IJsland.

• We gaan naar Aron Valur Gudmundsson, maar dat blijkt pas later.

Onze bestemming, het Hvalsneskirkja, staat nergens aangegeven. De koffieschenkerij er vlakbij al evenmin. Maar de torenspits aan de horizon verraadt dat we in de buurt komen. We genieten van het landschap en het zonnetje.

• We hebben nog nooit gehoord van Aron Valur Gudmundsson. En dat staat op het punt te veranderen.

De koffieschenkerij bij het kerkje blijkt een soort ‘’best kept secret’’. Pas op de parkeerplaats wijzen handgeschreven borden richting ‘kaffi’. Dat blijkt een hypermoderne glazen ruimte met meubilair uit oma’s tijd. De struise IJslandse van in de vijftig die het beheert heet misschien wel Gudrun of Sigridur, zo’n typisch IJslandse naam. In de vitrine de lekkerste zoetigheid waaronder de heuse IJslandse Happy Marriage-cake.

• Aron Valur Gudmundsson komt straks op ons pad…

Het Hvalsneskirkja, het kerkje tegenover het houten terras waar wij als enigen van de vroege zomerzon genieten, is er zo één van een ansichtkaart. Op een groene heuvel met paardebloemen die zich door de temperatuur laten lokken.

Daarnaast het kerkhof omringd met lage stenen muurtjes waar je zo overheen kijkt en de oneindige zee ziet.

Tussen alle graven is er minstens één dat extra opvalt. Het graf van Aron Valur Gudmundsson. Wit van kleur. Op de grafsteen staat zijn naam: Aron Valur Gudmundsson. Er hangt – ook van steen – een teddybeer die lijkt mee te kijken over het graf. Verder een fopspeen die in het natuursteen is verwerkt.

Aan de voet van het graf beeldjes van engeltjes en op het graf zelf speelgoed dat gisteren op het grind lijkt neergezet. Een lichtblauwe vrachtwagen, een gele kiepwagen, een gele heftruck, een zwarte politieauto en een geel racewagentje. Er is net gemaaid, het waait en over de randen van het graf is wat los gras gewaaid.

Aron Valur Gudmundsson had nu 28 jaar moeten zijn. Hij overleed op 16 september 1998. Vijf maanden na zijn geboorte. Hij overleed op de neonatale afdeling van het Landspítali Universiteitsziekenhuis.

Een begraafplaats in IJsland met uitzicht op de oceaan, bij een prachtig kerkje op een prachtige dag. Hoe mooi kan het zijn? Zo stil, de vogels, de wind, de warmte van de zon. Zó geborgen en vredig. Hier rust Aron Valur Gudmundsson, vijf maanden oud.

In het Morgenbladid, de krant, van 26 september 1998 staan advertenties voor hem. In IJsland is het de gewoonte dat naaste familie en vrienden bij overlijden persoonlijke boodschappen laten opnemen in de krant.

Zijn vader schrijft: Mijn lieve Aron Valur, papa wil je graag in een paar woorden gedag zeggen. Ik wil je bedanken voor de mooie tijden die we samen hadden. Je vocht als een held, mijn beste jongen. Maar ik weet dat het nu goed met je gaat, en dat opa en iedereen voor je zorgt. Ik zal je nooit vergeten. Slaap diep en God bewaar je. Je vader.

Zijn oma laat dit bericht achter: Het lieve jongetje van zijn grootmoeder, nu ben je weg na vijf maanden zware ziekte. Het was vaak moeilijk om je aan te kijken met al die apparaten, maar de andere momenten waren prachtig als je wakker was en naar ons keek, die groenbruine ogen, de ogen van je vader.

Anderen lieten dit achter: Beste kleine vriend, je verblijf bij ons was zo kort maar zo oneindig kostbaar

Een nichtje heeft dit bericht: Beste Aron Valur. Ik weet dat het nu goed met je gaat en dat God en de engelen voor je zorgen, lieve neef.

Het grafje van Aron Valur Gudmundsson ligt erbij alsof het gisteren aangelegd is. Zóveel zorg, zóveel liefde. Er zijn 28 jaar voorbij gegaan. Herinneren is tijdloos. De zorg en aandacht voor overledenen is universeel. Het is van overal en van alle tijden. Wij zijn het, die dat doen. Zo herdenk je dus, zo houd je de herinnering vast.

Dat brengt ons terug hier op deze plek in Middelburg. Waar we denken aan de mensen die er niet meer zijn. Waar we bij elkaar komen om te herinneren. Met liefde ook houden we de herinneringen vast.

Voor al die mensen van dichtbij, die we moeten missen en die symbool staan voor alle overledenen…onder wie Aron Valur Gudmundsson. Voor hen komen we hier samen.